Νευροεπιστήμη και Μουσική Εκπαίδευση
Αρχική /
Άρθρα
ΠΩΣ ΜΑΣ ΩΦΕΛΕΙ Η ΜΟΥΣΙΚΗ;
Την τελευταία δεκαετία, παρατηρείται ραγδαία αύξηση του ερευνητικού ενδιαφέροντος πάνω στους τομείς της μουσικής εκπαίδευσης υπό το πρίσμα της γνωσιακής επιστήμης. Αυτό σημαίνει ότι κλάδοι όπως η νευροεπιστήμη, η γνωστική ψυχολογία, τεχνητή νοημοσύνη και γλωσσολογία προσπαθούν να ερμηνεύσουν και να χαρτογραφήσουν τους μηχανισμούς με τους οποίους μαθαίνουμε και παίζουμε μουσική. Αυτό, μεταξύ άλλων, οφείλεται στη σύνθετη φύση της, καθώς και τη συνεργασία πολλών διαφορετικών τμημάτων του εγκεφάλου εμπλέκοντας όραση, ακοή, κίνηση και επεξεργασία σύνθετων πληροφοριών. Έτσι, η μουσική εκπαίδευση αρχίζει και συγκεντρώνει πάνω της βλέμματα από τον ακαδημαϊκό χώρο, ως ένα μέσο που μπορεί να προσεγγίσει με τον πιο άμεσο τρόπο τον ανθρώπινο νου.
Τι ακριβώς εξασκεί ένας μουσικός παίζοντας;
Η ενασχόληση με τη μουσική είναι μια μακρόχρονη διαδικασία που απαιτεί την εξάσκηση και την καλλιέργεια πολλών δεξιοτήτων. Είναι σύνηθες να τονίζεται η άρρηκτη σχέση της μουσικής με τα μαθηματικά και τη γλώσσα, καθώς η συγγένεια τους βρίσκεται σε βαθύ δομικό επίπεδο. Σύγχρονες θεωρίες (Generative Theory: Lerdall & Jackendoff) μελετούν δομές της μουσικής σε σχέση με το συντακτικό της γλώσσας, ενώ μαθηματικά μοντέλα προσπαθούν να αναπτύξουν μουσικά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης (Coinvent, ΑΠΘ). Σκιαγραφώντας τις διεργασίες που πρέπει να φέρει εις πέρας ένας μουσικός, μπορούν να αναφερθούν τα εξής:
| Διεργασία | Αρμόδιο Κέντρο | Περιγραφή |
| Πεντάγραμμο | Οπτικός Φλοιός | Ανάγνωση από καρτεσιανό σύστημα |
| Κινήσεις | Κινητικός Φλοιός | Με χρονική και χωρική ακρίβεια |
| Ακουστική Αντίληψη | Ακουστικός Φλοιός | Τονικό ύψος, χροιά, διάρκεια |
| Τυφλή Εκτέλεση | Οπίσθιος ΒρεγματικόςΛοβός | Χωρική αντίληψη & μνήμη (spatial memory) |
| Απομνημόνευση | Εργασιακή, Βραχυπρόθεσμη, Μακροπρόθεσμη μνήμη | Νοτών (οπτικά), ήχων (ακουστικά), κινήσεων (κινητικά) |
| Ύπαρξη «εσωτεριού αυτιού» | Συνδυασμός | Ακουστικές εικόνες |
H εμπλοκή των αντίστοιχων κέντρων του εγκεφάλου και η ανάγκη που προκύπτει να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, καθιστούν την εκτέλεση μουσικής ως μια από τις διεργασίες που απαιτούν την ταυτόχρονη καλλιέργεια και προσφέρουν βελτίωση σχεδόν όλων των ικανοτήτων του ατόμου.